Veganlık Nedir? Vegan Diyetisyen Kevser Başkara’dan Veganlığa Dair 11 Bilgi

8 min


Veganlık Nedir?
Veganlık Nedir?

Veganlık Nedir? Vegan Diyetisyen Kevser Başkara’dan 11 Bilgi

Veganlık Nedir? Vegan ve vejetaryen beslenme toplayıcı insanların dönemi olan ilk çağlara kadar uzanıyor. Ancak tarihi bu kadar eski olsa da “vegan” kelimesi ve tanımı ilk kez 1940’lı yıllarda bir makalede kullanılmış ve veganlığın tanımı İngiltere’ de “The Vegan Society” nin kurucusu Donald Watson tarafından yapılmış. Son zamanlarda ise veganlık insanlar tarafından sıkça konuşulan bir konu haline geldi. Peki Veganlık Nedir? Nasıl vegan olunur? Vegan beslenme nasıl olmalıdır?

Bütün bu soruları, konunun uzmanına, ünlü vegan diyetisyen Kevser Başkara’ya sorduk. Beslenme ve diyet uzmanı olmasının yanı sıra amatör müzisyen olan ve birtakım sosyal konularla yakından ilgilenen Kevser Başkara, 3 yıl önce vegan yaşama geçmiş. Vegan yaşama geçtikten sonra uzmanlık alanı beslenme ve diyet uzmanlığı olduğu için bu konuda kendini geliştiren Başkara, insanlara vegan beslenmenin sağlık faydalarını ve iklim kriziyle alakalı ilişkisini anlatıyor. İşte Kevser Başkara’dan Veganlık Nedir sorusuna cevap niteliğinde 11 önemli bilgi:

1.Veganlığın Bir Felsefesi Var

Veganlık Nedir

Veganlık Nedir diye baktığımız zaman veganlığın sadece bir beslenme şeklinden ibaret olmadığını ve veganlığın bir felsefesinin olduğunu görüyoruz. Bu felsefe tüm yaşamları yüceltmeyi hedefliyor, yani bir hak meselesinden bahsediyor. Bize ait olmayan bir şeye dokunma, onun üstünde tahakküm kurma hakkımızın olmadığını savunuyor. Zararsız yaşam, karbon ayak izini düşük bırakarak bu gezegenden ayrılmayı hedefliyor. Veganlık çok katmanlı bir mesele olduğu için işin sosyolojik boyutları da var. Örneğin toplumsal adalet mücadelesinde veganlığın çok önemli bir yeri var. Ayrıca sağlık terörü, ilaç kapitalizmi gibi konularda bütün mesele bir şekilde veganlığa çıkıyor. “Veganlık yaşamı yüceltmeyi hedefliyor, hayvanların rahat bırakılma haklarını onlara iade etmeyi hedefliyor.” Veganlık aslında yeryüzündeki tüm adalet mücadelelerini kapsayan bir felsefedir. Diğer yandan minimalizmi de içerir, yani “Sana ait olmayana dokunma, ihtiyacın olmayana dokunma” der.

2.Veganlık Popüler Bir Beslenme Çeşidi Olarak Düşünülmemeli

Veganlık Nedir

Veganlığın özünde insanların kilo vermesi ya da fit kalma kaygısı yer almamalıdır. Vegan beslenme insanların hayatlarının belli döneminde uygulayacakları bir beslenme çeşidi değildir ve popüler bir beslenme çeşidi olarak da düşünülmemelidir. Çünkü popüler olan şey, bir süre sonra popüleritesi geçecek olandır, bir süre sonra insanların bırakacağı bir şeydir. Ama bir yaşam tarzı, bir bırakılıp bir başlanarak oyuncak haline gelirse veganlık felsefesinin içi boşaltılmış olur.

Örneğin ayağına deri ayakkabı giyip sadece vegan beslenerek “Ben vegan yaşıyorum” demek, “Arada somon yiyorum ama veganım” demek söz konusu olmamalıdır. Burada kesin olarak çizilmiş bir sınır var; hayvanların hiçbir şekilde insan yaşamı için kullanılmaması gerektiği ve bu duruma değişik alternatifler bulunarak yaşama durumu var.

3.Meselenin Özü Hayvan Hakları

Veganlık Nedir

Veganlık konusunda meselenin özüne inilmeli. “Herkes yapıyor biz de yapalım” şeklinde ilerlenmemeli. Veganlık Nedir sorusu iyi irdelenmeli. Meselenin özünde tam anlamıyla “hayvan hakları” vardır. Çünkü hayvanlar insan hayatının her alanında (gıda, spor, giyim vs.) kullanılıyor, ayakkabı yapıştırıcılarından, koltukların belli parçalarına kadar hayvan kullanımı var. Kullanılan kozmetik ürünler, şampuanlar, gıda maddeleri… Hemen hemen her şeyin içerisinde hayvansal içerikler var, hayvansal içerik olmasa da hayvanlar üzerinden test edilebiliyor ve bu normalize edilmiş bir durumda. Bunların bitkisel alternatiflerinin üretilmesi mümkün. Vegan yaşam, mümkün ve yapılabilir, aynı zamanda sürdürülebilir bir yaşam tarzını hedefliyor.

“Ashtanga Yoga Nedir? Ashtanga Yoganın 8 Basamağı” Adlı İçeriği Okumak İçin TIKLAYIN…

4.Veganlığa Geçişte Bilinçli Olmak Gerekir

Veganlık Nedir

Hayvansal gıdaların kullanımı kültürümüzde oldukça yaygın. Hayvan kullanımı insanlık tarihi kadar eski olsa da bu durumu ilk çağlarla karşılaştırmak doğru değil. O çağlarda insanların mecbur kaldıkları, başka alternatifleri olmadığı için hayvanları kullanmaları söz konusu. Şu anda ise çok farklı alternatifler var. Düzenli bitkisel beslenme ile bütün besin içerikleri karşılanabilir. Vegan beslenmeye geçecek insanlar ilk olarak bilinçlenmelidir. Bilinçsiz olarak bitkisel beslenmeye geçildiği zaman hastalanma ve çevreden baskı görme durumları ortaya çıkabilir.

5.Veganlığın Spritüel Boyutu Dikkate Alınmalı

Veganlık Nedir

Veganlığın sadece besleme ve sağlık boyutu değil sosyolojik, psikolojik ve birçok farklı boyutu daha var. Bunlarla da ilgilenilmeli. Vegan beslenme doğanın, iklimin, sağlımızın ve hak meselesinin ortak noktasıdır. İşin spritüel boyutu dikkate alınmalıdır. Mesela hayvan yediğimiz zaman sıfır enerjili bir şey yeriz ama bitki yediğimiz zaman çok yüksek enerjili bir şey yeriz ve bedenimize yüksek enerji aldığınız zaman yüksek bir enerjiyle dolu oluruz.

Hayvansal gıda tükettiğimiz zaman vücudumuza doymuş yağ, antibiyotik, östrojen, büyüme hormonu almış oluruz. Ve bu, kişiyi hastalıklara adım adım yaklaştırır.  Bir anda hastalanılmasa da zamanla, örneğin fazla kilolardan kurtulanamadığı, ayak ağrılarının arttığı gözlemlenebilir. 

6.B12 Vitamini Almak Önemli

Veganlık Nedir

B12 vitaminlerini almaya özen göstermek gerekiyor. B12 vitaminini hayvanlar sentezlemez, bitkiler de sentezlemez. Bunu topraktaki bakterinin kendisi sentezler. B12 vitamini beden için çok önemlidir ve vegan olsun olmasın herkesin dışarıdan alması gereken tek takviyedir.  

7.Bilinçli Vegan Beslenme Gebeler ve Çocuklar da Dahil Herkese Uygun

Veganlık Nedir

Amerika Diyabet Birliği, Kanada Diyetisyenler Birliği, Dünya Sağlık Örgütü (WHO) gibi sağlık örgütlerinin yaptığı açıklamalarda vegan beslenmenin herkese uygun olduğu ortaya koyulmakta. Burada altı çizilmesi gereken bir nokta ise bilinçli vegan beslenmenin herkese uygun olmasıdır.

Gebelikte ve çocuklukta bazı noktalara dikkat edilmesi gerekir. Gebelikte demir, protein, B12 vitamini ihmal edilmemelidir. Gebeliğin trimester dediğimiz üçer aylık dönemleri var.  İkinci (3-6 ay arası) ve üçüncü (6-9 ay arası) üç ay dönemlerinde anne karnındaki bebek demirle ilgili müthiş bir kullanıma geçer. Bu yüzden annenin demir depolarını çok iyi koruması gerekir. Ayrıca gebelik planlı olmalıdır. Gebeliğe karar vermeden 6 ay önce bu beslenme gözden geçirilmelidir. Örneğin gebelik öncesi ve gebelik sırasında folik asit içeriği yüksek yiyecekler tüketilmelidir, çünkü bu, çocuğun sinirsel gelişimi için çok önemlidir. Vegan bir kadın eğer sağlıklı bi bedene sahipse her vegan gibi folik asiti yeterince alır, bu vitamin sebzelerde yeterince bulunan bir vitamindir.

Çocuklarda vegan beslenme önce ebeveynlerin kontrolünde gerçekleştirilmelidir. Çünkü ebeveynler ne yerse çocuk da onu yer. Çocuklarda da yine demire, B12 vitaminine dikkat etmek gerekir.

“Zayıflama ve Sağlıklı Yaşamın Yeni Trendi: Kan Grubuna Göre Beslenme” Adlı İçeriği Okumak İçin TIKLAYIN…

8.Neler Tüketilmeli?

Veganlık Nedir

Veganlık Nedir? Vegan beslenme nasıl olmalıdır? Beslenmeye çok dikkat edilmelidir. İçeriği vegan diye işlenmiş yiyecekler, katkı maddeli yiyecekler tüketilmemelidir. Bu şekilde beslenmek hastalıkları beraberinde getirebilir. Vegan olsun olmasın kişinin bedenine iyi bakması önemlidir.

Düzenli şekilde, öğün öğün kuru bakliyatlar, tahıllar, sebzeler, meyveler, yağlı tohumlar; ceviz, fındık, badem gibi besinlerle çeşitlendirmiş bir beslenme, kişiyi hem iyi hissettirir hem de sağlıklı kılar. Hastalıklardan koruyucu bir yaşam alışkanlığı da kazanmış olursunuz.

İnternette araştırdığınız zaman benim günlük, haftalık, aylık vegan menülerim var onlardan destek alabilirsiniz.

9.Vegan Beslenme Pahalı Ya da Zor Değil

Vegan beslenme pahalı bir yaşam tarzı değildir. Vegan yaşamın özünde “minimalizm” vardır. Bu işin özünde insanların, hayvanların, doğanın uyum içinde yaşaması ve “yaşamı yüceltme” vardır. Veganlık pahalı olana, lüks tutkunluğuna karşıdır. Bir içerik aldığınız zaman eğer bu, gezegene zarar veriyorsa, vegan ürün de olsa yurtdışından gelen herhangi bir meyve ya da sebze çok fazla karbon ayak izi bırakıyorsa, bu noktada durup bir kez daha düşünmemiz lazım.

Veganlık, sanılanın aksine anlatıldığı kadar zor da değildir. 1 gram hayvansal protein yediğiniz zaman gezegendeki 1 metrekare toprak alanı yok olur. 1 gram proteini bitkiselden aldığınız zaman 0.01 metrekare toprak alan yok olur. Pahalılık konusunda gezegene yapılan zulüm de düşünülmelidir.

En ucuz gıdalar neler diye bakıldığında sebzeler, meyveler, tahıllar, kuru bakliyatları görürüz. Sağlıklı diye tüketilen yumurta, süt gibi gıdalar ise daha pahalıdır ve gezegene pek çok açıdan çok ağır külfetler yükler. Bu külfetleri şu tablolarda daha yakından görmemiz mümkün:

Veganlık Nedir

Kaynak: Guardian

Altı çizilmesi gereken bir diğer konu da şudur ki; dışarıdan ithal edilmiş ürünler değil de ülkemizdeki yerel ürünler ile beslenmeye yönelmek gerekir. Mesela tofuyu soyadan değil nohuttan yapmak, kuru fasulyeden tatlı yapmak, kolay ve geliştirilebilir alternatiflerdir. Ben bunları evimde yapıyorum, oldukça lezzetli, sağlıklı içerikler elde ediyorum. Üstelik ucuz!

10.Veganlık Önlenebilir Hastalıkları Tedavi Amaçlı da Kullanılıyor

Veganlık Nedir

Dünya Sağlık Örgütü’nün Önlenebilir hastalıklar sıralamasının en başında kalp damar hastalıkları yer alıyor. Diğer önlenebilir hastalıklar şeker hastalığı, kanser vb. Bu hastalıklar dikkatinizi çekmek isterim ki “Önlenebilir hastalıklar”. Yani yaşam tarzı değişikliği ile önleyebiliyoruz. Yaşam tarzı değişikliği düzenli fiziksel aktivite ve doğru beslenme bütünlüğünden oluşuyor. Bu şekilde hastalıkları hem önleyebiliyoruz hem de tedavi edebiliyoruz.

Kalp damar hastalıkları; diyetle doymuş yağ, kolesterol, işlenmiş şeker alımları ve hareketsiz yaşam gibi nedenlere dayanıyor. Düzenli hareket ediyor ama sağlıklı beslenmiyorsak ciddi sıkıntı var demektir. Son zamanlarda sıklıkla duyduğumuz haberler: Profesyonel sporcular antrenman sırasında kalp krizi geçiriyor. Çok fazla antrenman yapıyor olabilirler fakat yumurta ya da tavuk yiyip antrenmana gittikleri zaman bunun bir anlamı olmuyor, kalbi besleyen damarlar tıkanıyor.

Vegan beslenme, 60 kadar hastalıkta tıbbi beslenme tedavisi olarak kullanılmaktadır. İklimle ilgili meselede de veganlık, karbon ayak izini azaltmada oldukça etkili. Reflü, gastrit, damar tıkanıklığı olan insanlar, tansiyon hastası olan insanlar bu tedavi yöntemi sayesinde iyileşmekte ve fazla ilaç kullanımını bırakmaktalar.

“Vücut Direncini Arttıran 10 Bitki Çayı İle Bu Kış Hasta Olmayacağız” Adlı İçeriği Okumak İçin TIKLAYIN…

11.Veganlığı Öğreten Kaynaklar Mevcut

Veganlık Nedir

Veganlık Nedir diye merak edenler için;

  • Kevser Başkara- vegandiyetisyen.com sitesi, açılacak olan Vegitisyen TV Youtube kanalı
  • Ömer Madra- Açık Radyo’daki programları

Kitap olarak;

  • İnsan Neden Vegan Olur- Gary L. Francione
  • Tabağındaki Yüz- Jeffrey Moussaieff Masson
  • Vegan Yaşam- Alexandra Jamieson
  • Peynir Tuzağı- Neal Barnard
  • Ölmek ya da Ölmemek- Dr Michael Greger & Gene Stone
  • Etin Cinsel Politikası- Carol J. Adams

 

Paylaş:

Sizin tepkiniz nedir?

Komik Komik
0
Komik
Muhteşem Muhteşem
0
Muhteşem
Acıklı Acıklı
0
Acıklı
Kızgın Kızgın
0
Kızgın
Korkunç Korkunç
0
Korkunç
Şoke Şoke
0
Şoke
Şeyma

Yorum Yap