Dünya Kadınlar Günü’nde Türkiye’den İlham Veren 10 Kadın Portresi


Bugün 8 Mart Dünya Kadınlar Günü. Bu özel günü içtenlikle kutlarken sizlere toplumun kadına bakışını değiştirmek için çabalayan, yeni nesillere yol gösteren, ilham veren bazı kadınları tanıtmak istedik. İşte Dünya Kadınlar Günü’nde Türkiye’den İlham Veren 10 Kadın Portresi;

1. Sabiha Gökçen

Kadın Portresi

Türkiye’nin ilk kadın pilotlarından biri olan Sabiha Gökçen, 1925 yılında anne ve babasının ölümü ardından Ulu Önder tarafından evlat edinildi. Atatürk’ün yoğun desteğiyle 1936’da Eskişehir Askeri Hava Okulu’na girdi, burada av ve bombardıman uçaklarıyla başarılı görevler yaparak, dünyanın ilk “Kadın Savaş Pilotu” unvanını kazandı. 1938’de Balkan devletlerinin davetlisi olarak, uçağıyla Balkan turu yaptı.  1996’da havacılık kariyerinin en büyük ödülünü aldı. Amerikan Hava Kurmay Koleji’nin mezuniyet töreni için düzenlenen Kartallar Toplantısı’nın onur konuğu olarak katıldığı Maxwell Hava Üssü’ndeki törende “Dünya Tarihine adını yazdıran 20 Havacıdan biri” seçildi. Gökçen bu ödüle layık görülen ilk ve tek kadın havacı oldu. Türkiye’den ilham veren Kadın Portresi dendiğinde Sabiha Gökçen ilk akla gelen isimlerdendir.

2. Halide Edip Adıvar

Kadın Portresi

Cumhuriyet tarihinin en verimli kadın yazarlarından biridir; Halide Edip Adıvar. 1893’te Amerikan Koleji’nde eğitim hayatına başlayan Adıvar, okulu yarında bırakmak zorunda kalsa da özel öğretmenler yardımıyla kendini geliştirdi. 1919 yılında, İstanbul halkını ülkenin işgaline karşı ayaklandırmak için meydanlarda konuşmalar yaptı. Kurtuluş Savaşına aktif olarak katılan Adıvar, Sakarya Savaşı’nda onbaşı rütbesini aldı, İzmir’in kurtuluşunda ise çavuş oldu.  Meşrutiyet ve Cumhuriyet dönemlerinin en çok eser veren yazarlarından biri olan Adıvar, eserlerinde kadınların eğitimi ve toplum içindeki rollerini irdeledi, kadın haklarını şiddetle savundu.

3. Afife Jale

Kadın Portresi

Afife Jale, Müslüman kadınların sahnede rol yapmasının günah ve yasak kabul edildiği bir dönemde ilk Türk kadın tiyatro oyuncusu olmayı başardı. Jale takma adıyla Şehir Tiyatroları’nda sahneye çıktı, üstün performansıyla alkış topladı ama sevinci kısa sürdü. Şehir Tiyatrosu polis tarafından baskına uğradı. Arkadaşları tarafından bahçeye kaçırılarak polisin elinden kurtarılsa da baskınların sonu gelmiyordu. Duruma isyan eden Afife Jale, dinine ve milletine karşı gelmekle suçlandı, babası tarafından evlatlıktan reddedildi, maddi ve manevi bunalıma girdi.

1923 yılında Mustafa Kemal’in Türk kadınına sahneye çıkma yasağını kaldırmasıyla oyunculuğa geri döndü. Turnelere çıkan sanatçı, birçok tiyatro mekanında rol aldı. Fakat sanatçı, yaşadığı ağrılar ve buhranlı günlerin etkisinden kurtulamadığı için tiyatroyu bırakmak zorunda kaldı. 39 yaşında daha hayatının baharındayken yaşama veda ederken ardında ilham veren bir mücadele bıraktı. Dünya Kadınlar Günü’nde Türkiye’den İlham Veren 10 Kadın Portresi içeriğine Afife Jale’yi yazmasak olmazdı.

“Daha Az Yürünmüş Yoldan Gitmeyi Seçmiş 11 Sıra Dışı Kadın” Adlı İçeriği Okumak İçin TIKLAYIN…

4. Cahide Sonku

Kadın Portresi

Türk sinema tarihinin en önemli isimlerinden biri olan Cahide Sonku, ilk kadın film yönetmeni ve ilk kadın yıldız olarak adını tarihe yazdırdı. 16 yaşında girdiği Darülbedayi’de zamanla ismini duyurdu, Muhsin Ertuğrul döneminde ise yıldızını parlattı. 1933 yılında sinemaya adım attı ve adını tüm Türkiye’ye duyurmaya başladı. 1949 yılında oynadığı “Fedakar Ana” filmi sırasında yönetmen Seyfi Havaeri’nin rahatsızlanmasıyla filmi tamamlamak üzere yönetmen koltuğuna oturdu. Bundan sonrasında kariyeri hem yönetmen hem de oyuncu olarak devam etti. 1950 yılında kendi yapım şirketi Sonku Film’i kurdu ancak 1963 yılında çıkan bir yangınla şirket iflas etti. Sonku hayatının geri kalan kısmında bir süre Şehir Tiyatrosunda çalışmaya devam etse de ömrünün geri kalanını sefalet içinde geçirdi. 1981 yılında hayat veda eden Sonku, Türk sinemasında kadın yönetmenlerin önünü açmasıyla öncü kabul edildi.

5. Samiye Cahid Morkaya

Kadın Portresi

Türkiye’nin ilk kadın otomobil yarışçısıdır. İlk olarak müziğe ilgi duyan Morkaya, Tamburi Cemil Bey’den eğitim aldı, Darülelhan sınavlarını kazandı ve kemençe öğretmeni oldu. Osmanlı sokaklarında yeni yeni görülmeye başlanan otomobil ilgisini çekmeye başladı ve Pangaltı Amerikan Garajı’ndan ehliyet aldı. İlk ehliyetli kadın sürücü ünvanına bu şekilde sahip oldu. 1930’larda Turing Kulüp tarafından düzenlenen yarışlara katılan Morkaya, bu dönemde yarışmaya katılan tek kadın sürücüydü. 1932’de ilk şampiyonluğunu elde ederken, ilk kadın şampiyon otomobil yarışçısı unvanını da kazanmış oldu. Bu ilk şampiyonluk diğer yarışmacıları rahatsız etmişti. Yarışmaya katılan erkekler “kadınların yarışmaya katılma hakkı olmadığını” öne sürdü. İtirazlar sonucu görülen mahkemede Morkaya haklı çıktı ve şampiyonluğunu tescillendi. Morkaya sosyal yaşamda kadınların da erkekler kadar hakkı olduğunu göz önüne sermiş oldu.

6. Türkan Saylan

Kadın Portresi

Cumhuriyet’in en güçlü kadınlarından biri: Türkan Saylan. 1935 yılında İstanbul’da dünyaya gelen Saylan, ilk ve orta öğrenimini tamamladıktan sonra 1963 yılında İstanbul Tıp Fakültesi’ni bitirdi. İngiliz Kültür Heyeti’nin bursuyla İngiltere’de eğitimine devam eden Saylan, bir zamanlar insanların korkulu rüyası olan cüzzam hastalığının tedavisinin mümkün olduğunu tüm dünyaya kanıtladı. Cüzzamla Savaş Derneği ve Vakfı’nın da kurucusu olan Saylan, çalışmaları nedeniyle 1986 yılında “Uluslararası Gandhi Ödülü”ne layık görüldü. 2006 yılına kadar Dünya Sağlık Örgütü’ne danışmanlık yaptı. Bununla da yetinmedi, hayatını kadınların eğitimine adadı. 1989 yılında  “Atatürk İlke ve Devrimlerini korumak, geliştirmek; çağdaş eğitim yoluyla çağdaş insan ve çağdaş topluma ulaşmak” düşüncesinden hareketle Çağdaş Yaşamı Destekleme Derneği’ni kurdu ve binlerce kız çocuğuna eğitim olanağı sağladı. Türkan Saylan 2009 yılında hayatını kaybetse de binlerce kardelen onun sayesinde eğitim hayatına devam ediyor.

7. Yıldız Kenter

Kadın Portresi

69 yıllık sanat hayatı, tiyatroya kazandırdıklarıyla Türkiye’nin en önde gelen sanatçılarından Yıldız Kenter. 1928 yılında İstanbul’da dünyaya geldi. Parlak bir diplomat olan babası, bir İngilizle evlendiği için görevden ayrılmak zorunda kalmış, zor günler başlamıştı. Kenter bu dönemde tiyatroyla tanıştı ve çocuk kulübünde oynamaya başladı. Ankara Devlet Konservatuarı’nın sınavlarını kazandı, Carl Ebert, Mahir Canova, Cahit Külebi ve Sabahattin Ali gibi isimlerin öğrencisi oldu. Okulu sınıf atlayarak bitirdi, yıllar sonra aynı okula öğretmen olarak tekrar dönecekti. Okuldan sonra Rockefeller bursu kazandı. American Theatre Wing, Neighbourhood Play House ve Actor’s Studio’da oyunculuk ve oyunculuk öğretiminde yeni teknikler üzerine çalışmalar yaptı. Türkiye’ye döndü tiyatroya devam etti, hem de kardeşi Müşfik Kenter’le birlikte kurdukları “Kent Oyuncuları Tiyatrosu”yla. O günden bu yana ara vermeden sahne yaşamına devam etti. Dünyanın çeşitli yerlerinde sahneye çıktı, ABD ve İngiltere’de dersler verdi. Tiyatroya önemli yıldızlar kazandırdı. Hem öğrendi hem öğretti, hala da devam ediyor.

8. Ümmiye Koçak

Kadın Portresi

İlkokul mezunu, okuma tutkunu, ödüllü yönetmen Ümmiye Koçak. 1957’de, Adana’da dünyaya gelen Ümmiye Koçak, 10 çocuklu bir ailenin kızı olduğu için ilkokuldan sonra eğitim hayatını bitirmek zorunda kaldı. İlkokulu bitirdikten sonra kitap okuyarak kendini geliştirmeye karar veren Koçak, okudukça hayal gücünü ve kişisel gelişimini ilerletti. 2001 yılında köy kadınlarıyla birlikte “Arslanköy Kadınlar Tiyatro Topluluğu”nu kurdu. Koçak, “Hasret Çiçekleri” adlı oyununu 2006 yılında Uluslararası Adana Tiyatro Festivali’nde sahneledikten sonra adını dünyaya duyurmasını sağlayan “Yün Bebek” isimli uzun metraj sinema filmini çekmeye koyuldu. Filmini, tarlada çalışarak biriktirdiği parayla çekti. Bu filmle New York Avrasya Film Festivali’nde “Sinemada en iyi Avrasyalı Kadın Sanatçı” ödülüne layık görüldü. 2017 yılında ise Real Madridli dünya yıldızı futbolcu Cristiano Ronaldo’nun oynadığı reklam filminin yönetmeni oldu. Koçak hala üretmeye, Anadolu kadınına umut olmaya devam ediyor.

9. Nuran Erden

Kadın Portresi

Köyünün duvarlarını rengârenk resimlerle süsleyen bir sanatçı. Çeşme’nin Germiyan Köyü’nde çobanlık yapan ve tarımla uğraşan 55 yaşındaki Nuran Erden’in en büyük zevki resim çizmek. Evinin bahçesine bir kafe açıp tahta sandalyelere resimler çizmeye başlayan Erden, sandalyeler dar gelmeye başlayınca duvarlara resimler çizmeye başladı. Kendi evinin duvarlarında da yer kalmayınca komşularının duvarlarını renklendirdi. Köy halkı en başta bu durumu yadırgasa da sonraları “bizim evin duvarlarına neden çizmiyorsun Nuran Abla” diye sitem etmeye başladı. Erden, köyünü kısa sürede rengârenk resimlerle dolu bir sanat köyüne çevirdi. Ünü Türkiye çapında yayılmaya başladıktan sonra Mural İstanbul Festivali’ne davet edilen Erden hala duvarları süslemeye devam ediyor. Yeteneğiyle Türkiye’nin ilham veren Kadın Portresi oldu desek yalan olmaz.

10. Nazmiye Muslu Muratlı

Türkiye’nin dünya rekortmeni haltercisi Nazmiye Muratlı, öyküsüyle birçok insana örnek oldu. 1979 yılında Konya’da dünyaya gelen, doğuştan kalça çıkığı hastası olan Nazmiye Muslu, ailesinin ve arkadaşlarının ısrarıyla spora başladı. 2010 yılında düzenlenen Türkiye Bedensel Engelliler Halter Şampiyonası’nda rekor kırarak birinci olduktan sonra aynı yıl Malezya’da düzenlenen şampiyonada da altın madalya kazandı. 2012 Londra Paralimpik oyunlarında 109 kiloyla dünya ve paralimpik rekoru kırarak altın madalya kazanan Muslu, Rio 2016 Oyunları’nda da 104 kiloluk rekor kırdı ve altın madalyayı tekrar Türkiye’ye getirdi. Bu başarılarıyla Paralimpik’te üst üste altın madalya kazanan ilk Türk sporcu oldu. Nazmiye Muratlı’yı, Dünya Kadınlar Günü’nde Türkiye’den İlham Veren 10 Kadın Portresi içeriğinde yer verdiğimiz için bizde çok sevinçliyiz.

Not: “Bir toplum, bir millet erkek ve kadın denilen iki cins insandan meydana gelir. Mümkün müdür ki, bir toplumun yarısı topraklara zincirlerle bağlı kaldıkça, diğer kısmı göklere yükselebilsin!” -Mustafa Kemal Atatürk

Dünya Kadınlar Günü’nde Türkiye’den İlham Veren 10 Kadın Portresi adlı içeriğimizi okuduğunuz için teşekkür ederiz.


Sizin tepkiniz nedir?

Komik Komik
0
Komik
Muhteşem Muhteşem
0
Muhteşem
Acıklı Acıklı
0
Acıklı
Kızgın Kızgın
0
Kızgın
Korkunç Korkunç
0
Korkunç
Şoke Şoke
0
Şoke

BİR DE BUNLARA BAKIN

BAKMADAN GEÇME

Choose A Format
Personality quiz
Series of questions that intends to reveal something about the personality
Trivia quiz
Series of questions with right and wrong answers that intends to check knowledge
Poll
Voting to make decisions or determine opinions
Story
Formatted Text with Embeds and Visuals
List
The Classic Internet Listicles
Countdown
The Classic Internet Countdowns
Open List
Submit your own item and vote up for the best submission
Ranked List
Upvote or downvote to decide the best list item
Meme
Upload your own images to make custom memes
Video
Youtube, Vimeo or Vine Embeds
Audio
Soundcloud or Mixcloud Embeds
Image
Photo or GIF
Gif
GIF format